ครุวิจัยไดโนเสาร์-14 (ครูจิตรา) : สอนกระบวนการ ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ

จิตรา   สอนพงษ์
โรงเรียนกุดสะเทียนวิทยาคาร  อ.ศรีบุญเรือง  จ.หนองบัวลำภู
E-mail: kruphysics.2@gmail.com
ครุวิจัยไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว ปี 2553

จากประสบการณ์การฝึกทำวิจัยในโครงการครุวิจัย  กับศูนย์วิจัยไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว  อ.สหัสขันธ์  จ.กาฬสินธุ์   ขอบอกว่าได้รับประโยชน์จากตรงนี้มาก  ทั้งในเรื่องความรู้ ทักษะกระบวนการวิจัย  ประสบการณ์การทั้งในห้องปฏิบัติการ และการฝึกนอกสถานที่  รวมทั้งมวลประสบการณ์ที่ได้ จากการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากเพื่อนครูด้วยกัน

เมื่อกลับมาสู่โรงเรียน ได้นำความรู้ที่ได้ มาบูรณาการเข้ากับการจัดการเรียนการสอน  โดยจัดตั้ง”ชุมนุมนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์กุดสะเทียนวิทย์”   ส่วนการจัดการเรียนการสอน ได้ใช้วิธีการเรียนรู้ที่เน้นการส่งเสริมให้ทำโครงงาน เพื่อได้ใช้ทักษะทางวิทยาศาสตร์  ในการลงทดลองในภาคนาม  คือ  สอนทั้งทฤษฎีและลงมือปฏิบัติ  ได้พยายามให้นักเรียน “สังเกตและแสดงความคิดเห็น” ในการสรุปบทเรียนจากที่ได้ลงมือทำ

ในชุมนุมนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์กุดสะเทียนวิทย์ มีทั้งนักเรียนม.ต้น ม.1-ม.3 และนักเรียนชั้นม.ปลาย ม.5  เด็กม.ต้นรวมกลุ่มกันทำโครงงาน โดย ม.1 เน้นเรียนพื้นฐานวิธีการ  ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  และการคำนวณ  ส่วน ม.2 เรียนเรื่องการเขียนเค้าโครงงานทางวิทยาศาสตร์  และการทดลองย่อยต่าง ๆ เช่น  การทดลองสังเกตดิน หิน  และแร่ธาตุในหิน  ที่พบในบริเวณรอบๆหมู่บ้านของแต่ละคน  เพื่อศึกษาว่าเป็นหินอะไร  และเกิดในยุคไหน  เป็นต้น  และ ม.3 ทำโครงงาน ที่เน้นการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น  สีย้อมผ้าจากเปลือกไม้ในธรรมชาติ  ซึ่งเป็นทำวิจัยย่อย  และต้องเขียนบทที่ 1 ที่มาและเหตุผล  บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง  บทที่ 3 วิธีการทดลอง  บทที่ 4 วิเคราะห์ข้อมูล  และบทที่ 5 สรุปผล  ซึ่งวิธีการนี้เป็นการฝึกกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ให้เด็กนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้  กระบวนการวิทยาศาสตร์มีการพิสูจน์โดยมีหลักการ  และเหตุผลด้วยการทดลอง  วิเคราะห์ข้อมูล ใช้อธิบายว่าเกิดอะไรขึ้นหรือเกิดขึ้นเพราะอะไร  แล้วนำสิ่งที่ค้นพบเหล่านั้นมาสรุปเป็นผลการวิจัย 

การได้เรียนโดยใช้วิธีการนี้ จะทำให้เด็กเป็นคนมีเหตุผลมากขึ้น และสำหรับชั้นม.5 นอกจากจะได้ทำโครงงานวิทยาศาสตร์แล้ว  ยังได้ทำโครงการหุ่นยนต์  โดยส่วนมากจะเป็นเด็กที่สนใจด้านการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์และแมคคาทอนิกส์ ซึ่งเด็กจะได้ฝึกการค้นคว้าข้อมูล การเขียนโปรแกรมจากแหล่งต่าง ๆ และลงมือประกอบหุ่นยนต์  โดยใช้พื้นฐานความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ ที่เรียนมาประสานกับโปรแกรม ที่เขียนขึ้นด้วยตัวเอง

อย่างไรก็ตามสิ่งที่ภาคภูมิใจคือ  เด็กรู้จักวิธีคิด  มีวิธีแก้ปัญหาที่เหมาะสม  มีความมั่นใจ และมีความเชื่อมั่นในตัวเองสูงขึ้น  เพราะในการทำโครงงานเด็กจะต้องคิดและตัดสินใจ เลือกใช้เทคโนโลยีให้เป็นประโยชน์กับโครงงานอย่างเหมาะสม  ต้องฝึกการสื่อสารกับครูที่ปรึกษาให้เข้าใจ  ฝึกการนำเสนอโครงงาน  แบบสามารถทำให้บุคคลอื่น ๆ เข้าใจในสิ่งที่ทำด้วย  ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ของคนไทยในอนาคต  และของการเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ดีของชาติต่อไป

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s