ครุวิจัยวิทยาศาสตร์ทางทะเล-5 (ครูธีระรัตน์) : เปิดเผยประสบการณ์ แทรกการทดลองในวิชาสอน

ธีระรัตน์  อุบลรัตน์ (ครูธีร์)
โรงเรียนจอมสุรางค์อุปถัมภ์  อ.หอรัตนไชย พระนครศรีอยุธยา
E-mail: muramasa.dxd@gmail.com
ครุวิจัยศูนย์วิทยาศาสตร์ทางทะเล ปี 2553

เล่าประสบการณ์การนำทักษะกระบวนการวิจัยไปใช้ในห้องเรียน

แนะนำตัวสักนิดนึง ผมครูธีระรัตน์ ครุวิจัยรุ่น 5 ออกจากค่ายมาสดๆ เป็นครูบรรจุใหม่ซิงๆ ไม่ทราบว่า มีครูท่านใดสอนวิชาชีววิทยา ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1  อยากทราบว่า มีวิธีการสอนอย่างไรให้ครบผลการเรียนรู้ตามหนังสือชีววิทยาเพิ่มเติมของ สสวท. และสามารถมอบหมายงาน ที่แสดงถึงทักษะกระบวนการวิจัย ตามที่โครงการครุวิจัยต้องการ เพราะเนื้อหาเรื่อง พันธุศาสตร์ สารพันธุกรรม เทคโนโลยีดีเอ็นเอ วิวัฒนาการ และความหลากหลายทางชีวภาพ นั้น มีเนื้อหาเยอะมากๆ ได้สอนจบตามเนื้อหาและมอบหมายงานตามความเหมาะสม ก็ถือว่างานเยอะมากพอแล้ว

หากจะมานั่งเตรียมทักษะการวิจัย ในช่วงชั้น ม.6 ด้วยการทำงานวิจัย  เทียบกับการทบทวนความรู้ให้นักเรียนเตรียมตัวทำข้อสอบ “ชี้ชะตา” ที่จะเข้ามหาวิทยาลัย  ผมเลือกอนาคตนักเรียน ที่ต้องฝ่าฟันจากข้อสอบก่อน  

อย่างไรก็ตามไม่ได้ละเลยคำว่าทักษะกระบวนการวิจัย เพราะอย่างไรเสีย ในกระบวนการศึกษาทดลองทั่วไป หากทำอย่างเป็นระบบ นักเรียนย่อมจะได้คิด เริ่มตั้งแต่ตั้งปัญหาและไม่ต้องกลัวว่า นักเรียนจะตั้งปัญหาเกินขอบเขตหรือจุดมุ่งหมายเพราะนั่นเป็นสิ่งดี แต่เราอาจจะต้องดึงกลับสู่ประเด็นในเรื่องที่เราสอน จากนั้นจึงเริ่มขั้นอื่นๆต่อไปจนสุดท้าย เมื่อสรุปผลการศึกษาทดลอง นักเรียนสามารถเกิดความรู้จากการคิดและการศึกษาของตนเองได้ ไม่แตกต่างอะไรจากกระบวนการวิจัย และจะเป็นส่วนย่อยที่ต้องการพัฒนาเพิ่มขึ้น ไปสู่โครงงานและงานวิจัย

ดังนั้นบอกตามตรงว่า 1 ภาคเรียนที่ผ่านมา ไม่ได้ให้นักเรียนทำโครงงานหรืองานวิจัยเลย อย่างไรก็ตามใช้ว่าจะโยนความรู้  ความคิด ความตั้งใจ และเจตคติที่ดีต่อการทำงานวิจัย ที่เกิดขึ้นที่ศูนย์วิจัย ฯ ทิ้งไป เมื่อกลับสู่อ้อมกอดของโรงเรียนสิ่งแรกที่ได้ทำก็คือ การเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการทำ mini project และการทำงานวิจัยที่ได้ฝึกอบรม ผ่านการพูด การนำเสนอหลังเคารพธงชาติ และเขียนบทความลงวารสารของโรงเรียน เป็นการชักจูงให้นักเรียนเห็นว่า งานวิจัยหรือโครงงาน นั้นไม่ใช่เรื่องยาก  ซึ่งก็ได้ผลระดับหนึ่ง
ประการที่สอง ได้ร่วมเป็นครูที่ปรึกษาให้กับนักเรียนที่ทำโครงงานของโรงเรียน เพื่อเข้าประกวดในระดับต่างๆ รวมทั้งนักเรียนที่จะทำโครงงาน เพื่อใช้ในการสมัครเรียนต่อ โดยให้คำปรึกษาและแนะนำเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ที่ถูกต้อง  กระบวนการวิจัย การทดลอง และการเขียนสรุปผล นักเรียนสามารถเรียนรู้และสามารถนำไปใช้ได้อย่างดี ทั้งนี้อาจมาจากความต้องการ และความสนใจของนักเรียน เช่นเดียวกับ ที่โครงการครุวิจัยคัดเลือกครูที่สนใจไปสร้างประสบการณ์ทางด้านงานวิจัย
ประการที่สาม เป็นการแทรกเนื้อหาการทดลองเข้าไปในการจัดการเรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนได้คิดแบบกระบวนการวิจัย อันมีกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เป็นพื้นฐาน เช่น ในการสกัดดีเอ็นเอ อย่างง่ายตามวิธีการของ สสวท. อยากให้นักเรียนทราบว่า สารเคมีที่ใส่แต่ละตัวมีความสำคัญอย่างไร  ก็จัดการทดลองให้แต่ละกลุ่มทดลองใส่สารที่ใช้สกัดดีเอ็นเอแตกต่างกัน หรือใช้สารบางตัวทดแทน ซึ่งผลการทดลองบางส่วนจะแตกต่างกัน ก็จะให้นักเรียนไปศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม แล้วนำมาอ้างอิง ในการเขียนสรุปและอภิปรายผลการทดลอง แต่การทำแบบนี้ก็ใช้ได้ผลดีกับห้องเรียนต้นๆ เท่านั้น ตรงนี้แสดงให้เห็นว่า เจตคติ และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมีผลต่อการศึกษาด้วยการทำโครงงาน หรืองานวิจัย

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s