ครุวิจัยพลังงาน-18(ครูนิตยา): เปลี่ยนมุมมองของการจัดการเรียนรู้

นิตยา  อุดทาคำ
โรงเรียนสันติคีรีวิทยาคม  จ.เชียงราย
E-mail: shefong.n@gmail.com
ศูนย์ครุวิจัยสิ่งแวดล้อม ปี 52  พลังงาน มอ. ปี 53

จุดเปลี่ยน

ในปีการศึกษา 2551  จุดเปลี่ยนทางความคิดเริ่มต้นในวงสนทนาที่โรงเรียน ด้วยคำถามว่าวิจัยคืออะไร  มีกระบวนการอย่างไร  ฉันจึงได้รู้จักกับ  “โครงการครุวิจัย” เป็นครั้งแรก จากการเล่าประสบการณ์ของคุณครูคนหนึ่ง ถือเป็นความโชคดีของฉัน ที่ผู้เล่ามีวาทศิลป์ซึ่งสามารถจูงใจให้ฉันรู้สึกว่า ”วิจัย” ไม่ได้ยากเกิน  ขอแค่เราอยากเรียนรู้  เพราะที่ศูนย์ครุวิจัยจะมีพี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำและช่วยเหลือ รวมทั้งโครงการครุวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสอนให้เราเรียนรู้กระบวนการวิจัยเพื่อนำกลับมาใช้กับนักเรียน

เมื่อฉันสมัครเข้าร่วมโครงการและได้รับคัดเลือกไปเรียนรู้ที่ศูนย์วิจัยสิ่งแวดล้อม จ.มหาสารคาม  ฉันได้รับประสบการณ์มากมาย ที่หาไม่ได้จากโครงการอบรมครูทั่วๆ ไป  เพราะที่นั่นฉันได้ลงมือปฏิบัติจริง ได้เรียนรู้ว่า…กระบวนการวิจัยที่ถูกต้องคืออะไร และจะทำอย่างไร ให้ได้มาซึ่งคำตอบที่ต้องการ  ที่สุดแล้วฉันสามารถนำความรู้และประสบการณ์ ไปปรับใช้กับกระบวนการเรียนการสอนของตนเองได้อย่างมั่นใจ  และเป็นไปในแนวทางที่เกิดประโยชน์ต่อนักเรียนมากขึ้น  

จุดเปลี่ยนที่น่าทึ่งคือ เมื่อมุมมองของคนเป็นครูเปลี่ยน  รูปแบบการจัดกระบวนการเรียนการสอนย่อมเปลี่ยนไป  และบทบาทของครูกับนักเรียนจึงเปลี่ยนไปด้วย การสอนในชั้นเรียน เปลี่ยนเป็นนักเรียนเป็นผู้ออกแบบการทดลองเอง คิดหาวิธีการแก้ปัญหา  จากสถานการณ์ปัญหาที่ครูกำหนดให้    ทำให้นักเรียนเกิดทักษะการคิดเป็น  ทำงานเป็น เกิดความมั่นใจที่จะวางแผนการทำงาน  สามารถเรียนรู้ข้อผิดพลาดจากการทำงานได้ด้วยตนเอง

ผลพลอยได้ทางอ้อมของการเปลี่ยนแปลงทั้งครูและลูกศิษย์ คือ  ได้รางวัลจากการส่งโครงงานเข้าประกวด  ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจของทั้งครูและนักเรียน  ซึ่งมิได้อยู่เพียงแค่รางวัลเท่านั้น  แต่ยังรวมถึงความเชื่อมั่นที่ว่า ความรู้ที่เกิดขึ้นได้เกิดจากการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างครูกับนักเรียนอย่างแท้จริง และการจัดกระบวนการเรียนรู้ได้เป็นไปในทิศทางที่ถูกต้องนั่นเอง

ในปีการศึกษา  2552  ฉันได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมโครงการครุวิจัย ณ ศูนย์วิจัยพลังงาน  จ.สงขลา  เหตุผลที่ฉันตัดสินใจสมัครเข้าร่วมโครงการนี้อีกครั้ง เพราะฉันเชื่อมั่นว่า  นี่คือโอกาสที่จะพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องและหลากหลายเพื่อนำมาปรับใช้ในกระบวนการเรียนการสอน ซึ่งจริงอย่างที่คาดหวังไว้ เพราะในการเข้าร่วมฝึกทำวิจัยในครั้งนี้ ฉันได้รับความรู้และประสบการณ์ที่แตกต่างจากเดิม มีแนวคิดใหม่ ๆ ที่สามารถนำไปสร้างนักเรียนให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณภาพของชาติต่อไป  และนี่เป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญอีกจุดหนึ่ง ที่ฉันได้รับจากการเข้าร่วมโครงการครุวิจัย  คือ การสอนแบบจุดประเด็นให้นักเรียนเกิดความสังสัยต่างหาก ที่ช่วยฝึกกระบวนการคิดของนักเรียนจนสามารถนำนักเรียนไปสู่การมีจิตวิทยาศาสตร์ หรือมีนิสัยแบบนักวิทยาศาสตร์ได้อย่างแท้จริง

นอกจากนี้ยังมีอีกหลายโครงการ ที่สามารถนำกลับมาทำต่อในโรงเรียนได้  เช่น การทำตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์  แก๊สชีวภาพนอกจากเป็นโครงการที่โรงเรียนแล้ว ยังสามารถใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับชุมชนได้อีกด้วย  โดยมีนักเรียนเป็นวิทยากรให้ความรู้แก่คนในชุมชนต่อไป

จากวันนั้นถึงวันนี้…ต้องขอบคุณคุณครูผู้แนะนำโอกาสดี ๆ ให้ฉันได้รู้จักกับ  “โครงการครุวิจัย”  ขอบคุณ “สกว.” ที่เปิดโอกาส  และขอบคุณพี่เลี้ยงประจำศูนย์วิจัย  ที่ทำให้ครูคนหนึ่งได้รับรู้ว่า… “จุดเปลี่ยน”  สำคัญเช่นไร?

จุดเปลี่ยนจะเกิดขึ้นหรือไม่นั้น  หาได้ใช่เพียงแค่การได้รับโอกาสเท่านั้น แต่การหยิบใช้โอกาสที่ได้รับ แล้วเปิดใจเรียนรู้ต่างหาก  ที่ทำให้แนวคิดของคนเปลี่ยนไปสู่การสรรค์สร้างที่มิรู้จบ…

 

>> อ่านเพิ่มเติม

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s