ครุวิจัยไดโนเสาร์-3 (อมฤทธิ์) : พบกระบวนการเรียนรู้สำหรับนักเรียน

อมฤทธิ์   พิณพาทย์
ครู คศ. 1 โรงเรียนรัตนราษฎร์บำรุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
E-mail: amarit.pinpat@gmail.com
ครุวิจัยไดโนเสาร์ กรมทรัพยากรธรณี ปี 2553

ก่อนที่จะเข้าร่วมโครงการครุวิจัย สกว. ปี 2553 นั้น ได้มีแนวคิดที่จะเปิดสอนรายวิชานักวิจัยรุ่นเยาว์ ของกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5  เมื่อห็นประกาศรับสมัครครูเข้าร่วมโครงการครุวิจัย สกว. เกิดความสนใจ เพราะจะได้นำสิ่งที่จะได้เรียนรู้  ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาดังกล่าว  จึงสมัครฝึกทำวิจัย ณ ศูนย์วิจัยไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นระยะเวลา 1 เดือน พบว่า ตนเองนั้นได้รับความรู้เพิ่มเติมอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นกระบวนการในการทำวิจัย ความรู้ และกิจกรรม ที่สามารถนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาโลกและการเปลี่ยนแปลง และสอนรายวิชานักวิจัยรุ่นเยาว์ได้

ก่อนที่จะเริ่มต้นกิจกรรมการเรียนการสอนให้แก่นักเรียน ได้เตรียมความพร้อมโดยการจัดทำหน่วยการเรียนรู้  ว่านักเรียนต้องเรียนรู้อะไรบ้าง สิ่งที่เรียนจะต้องทำนั้นมีอะไรบ้าง วิเคราะห์เชื่อมโยงผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง จัดทำแผนจัดการเรียนรู้ เป็นต้น โดยกิจกรรมการเรียนการสอนจะเน้นกระบวนการกลุ่มโดยให้นักเรียนจัดกลุ่มร่วมกันกลุ่มละ 3 คน ช่วยกันคิดหาหัวข้อที่นักเรียนสนใจ หลังจากนั้นให้นักเรียนตั้งคำถามเกี่ยวกับหัวข้อที่สนใจ มาให้ได้มากที่สุด  แล้วช่วยกันพิจารณาว่า ถ้าจะหาคำตอบในคำถามเหล่านั้น นักเรียนจะมีแนวทางหรือวิธีการในการหาคำตอบเหล่านั้นได้อย่างไร

หลังจากนั้นก็ฝึกให้นักเรียนเขียนข้อเสนอโครงการ เขียนรายงายวิจัย พร้อมกับการทำวิจัยไปด้วย ซึ่งขณะนี้อยู่ในช่วงเก็บรวบรวมข้อมูลในการทำงานวิจัยเพื่อเขียนรายงานวิจัย ซึ่งหัวข้อในการวิจัยก็มีหลากหลายเรื่อง ตัวอย่างเช่น การศึกษาความหลายของแมลงในเขตตำบลหนองอ้อ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี การศึกษาประสิทธิภาพของอิฐตัวหนอนจากเปลือกหอยเชอรี่ การลำดับชั้นหินปูนของแหล่งศึกษาเขาทะลุ ตำบลหนองไก่ขัน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นต้น

กระบวนการที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอนนั้น ได้มาจากการเข้าร่วมโครงการครุวิจัย สกว. เพราะได้ให้นักเรียนได้ฝึกค้นคว้าหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ฝึกให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง โดยมีครูผู้สอนเป็นที่ปรึกษา ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนได้บรรลุตามเป้าหมายที่วางไว้

จัดกิจกรรมวิชาการ

ในวันที่ 18 สิงหาคม 2553 ที่ผ่านมา โรงเรียนได้จัดกิจกรรมวันวิชาการประจำปี 2553 โดยในงานได้มีกิจกรรมต่าง ๆ ของกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ซึ่งจะมีนักเรียนเป็นระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายดำเนินกิจกรรมทั้งหมด ในส่วนของกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ได้มีกิจกรรมทางด้านวิชาการทั้งสิ้น  4 รายการ คือ 1. กิจกรรมศึกษาเซลล์ของพืช 2. กิจกรรมการศึกษาอวัยวะภายในของกบ  3. กิจกรรมศึกษาการผ่าหัวใจ และ 4. นิทรรศการซากดึกดำบรรพ์และหินในประเทศไทย

ในการดำเนินกิจกรรมครั้งนี้ ได้ค้นพบกระบวนการเรียนรู้และกระบวนการถ่ายทอดความรู้ของนักเรียน ซึ่งกระบวนการเรียนรู้จะมีความสัมพันธ์กันกับกระบวนการถ่ายทอดความรู้ เพราะครูผู้สอนนั้นช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ได้ (I can’t teach you anything. But I can only help you to learn.) ด้วยกระบวนการเรียนรู้ต่าง ๆ ที่หลากหลาย ในการจัดนิทรรศการซากดึกดำบรรพ์และหินในประเทศไทยครั้งนี้ ข้าพเจ้าได้ให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงด้วยตนเองจะทำให้นักเรียนเกิดความเข้าใจ (Involve me and I understand.) ยิ่งถ้าได้ปฏิบัติซ้ำ ๆ จะเกิดความชำนาญและความเข้าใจมากยิ่งขึ้น สอดคล้องกับคำกล่าวที่ว่า “สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น สิบตาเห็นไม่เท่ามือทำ” ซึ่งสังเกตได้จากการที่นักเรียนสามารถบรรยายให้ความรู้แก่รุ่นน้องและบุคคลอื่น ที่เข้าชมนิทรรศการฯ ได้ด้วยตนเอง โดยมีครูผู้สอนคอยให้คำแนะนำเพิ่มเติมเท่านั้น ซึ่งสามารถสรุปกระบวนการเรียนรู้และกระบวนการถ่ายทอดความรู้ได้ดังนี้

1. กระบวนการเรียนรู้ นักเรียนศึกษาหาความรู้จาก ผู้รู้ Internet และหนังสือ   การหาความรู้ของนักเรียนแต่ละคนจะขึ้นกับกระบวนการเรียนที่ต่างกัน ได้ความรู้ความเข้าใจที่ต่างกัน ครูจึงมีหน้าที่รวบรวมความรู้นั้นเข้าด้วยกัน เพื่อให้นักเรียนเกิดความรู้เดียวกัน

2. กระบวนการถ่ายทอดความรู้ นักเรียนสามารถถ่ายทอดความรู้ให้แก่บุคคลต่าง ๆ ได้ เช่น นักเรียนรุ่นน้อง เพื่อน ๆ ครูในกลุ่มสาระต่างการเรียนรู้ต่าง ๆ ครูชาวต่างชาติ และบุคลภายนอกที่สนใจ แต่เมื่อนักเรียนมีข้อสงสัยเพิ่มเติม จะมีครูผู้สอนคอยให้คำปรึกษา

จากข้างต้นที่กล่าวมา กระบวนการการจัดกิจกรรมดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นความรู้ กระบวนการจัดนิทรรศการ ล้วนแต่ได้รับมาจากการเข้าร่วมโครงการครุวิจัย สกว. ศูนย์ไดโนเสาร์

โครงการครุวิจัย สกว. เป็นโครงการที่ส่งเสริมให้ครูได้ทำวิจัย และยังส่งเสริมให้ครูได้เกิดแนวคิด แนวทางในการนำความรู้ ที่ได้รับจากการเข้าร่วมโครงการมาจัดกิจกรรมการเรียนการสอน นอกเหนือจากห้องเรียนได้ด้วย

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s